โดรนกำลังบูม ถ้าตกใส่คน ชนหลังคา หรือเครื่องพัง ประกันโดรนจ่ายไหม?

คำตอบสั้นสำหรับผู้ใช้โดรน
ถ้าโดรนตกใส่คน ชนบ้าน ชนรถ หรือทำทรัพย์สินของผู้อื่นเสียหาย ผู้ควบคุมโดรนและผู้ประกอบการอาจต้องรับผิดตามข้อเท็จจริง ประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกของโดรนอาจช่วยชดใช้ค่ารักษาพยาบาล ค่าสินไหมกรณีเสียชีวิต และความเสียหายต่อทรัพย์สิน ภายในวงเงินและเงื่อนไขกรมธรรม์

แต่ประกันบุคคลภายนอกไม่ได้คุ้มครองตัวโดรนของเราโดยอัตโนมัติ หากต้องการคุ้มครองโดรน กล้อง อุปกรณ์ หรือความเสียหายจากการตกและชน ต้องตรวจว่ากรมธรรม์มีความคุ้มครองตัวอากาศยานหรือ Hull Insurance เพิ่มหรือไม่

การมีประกันก็ไม่ได้แปลว่าสามารถบินได้ทุกที่ เพราะผู้ใช้งานยังต้องขึ้นทะเบียน ขออนุญาต และปฏิบัติตามเงื่อนไขของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ทำไมเรื่องโดรนกำลังเป็นกระแส?
โดรนไม่ได้ใช้แค่ถ่ายภาพท่องเที่ยวอีกต่อไป ปัจจุบันมีการนำไปใช้ถ่ายโฆษณา ตรวจหลังคา สำรวจโรงงาน พ่นสารเกษตร ทำแผนที่ ตรวจแนวสายไฟ ลำเลียงสิ่งของ และสนับสนุนงานฉุกเฉิน

วันที่ 3 ตุลาคม 2569 สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย หรือ CAAT รายงานความร่วมมือในการเปิดปฏิบัติการ Medical Drone ที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อเชื่อมบริการทางการแพทย์ไปยังพื้นที่ห่างไกล สำนักงานการ ...

ก่อนหน้านั้นยังมีการนำโดรนไปลำเลียงอาหารและยาให้ผู้ประสบภัยน้ำท่วมในจังหวัดสระแก้ว แสดงให้เห็นว่าโดรนกำลังเข้าใกล้ชีวิตและธุรกิจของคนทั่วไปมากขึ้น thaipbs.or.th

ประโยชน์ของโดรนมีมาก แต่เมื่อจำนวนเที่ยวบินเพิ่ม ความเสี่ยงก็เพิ่มตาม ไม่ว่าจะเกิดจากลมแรง แบตเตอรี่หมด สัญญาณขาด ระบบนำทางผิดพลาด ชนสายไฟ หรือความผิดพลาดของผู้ควบคุม

โดรนตกใส่คน ใครต้องรับผิด?
ต้องพิจารณาว่าใครเป็นเจ้าของโดรน ใครเป็นผู้ควบคุม บินในนามบุคคลหรือบริษัท และเหตุเกิดจากอะไร

หากผู้ควบคุมบินโดยประมาท เช่น บินใกล้ฝูงชน บินต่ำเหนือบ้านคนอื่น หรือบินต่อทั้งที่สภาพอากาศไม่เหมาะสม ผู้ควบคุมอาจต้องรับผิดชอบความเสียหาย

กรณีบริษัทจ้างพนักงานบินโดรนเพื่อสำรวจหน้างาน บริษัทอาจถูกเรียกร้องในฐานะนายจ้างหรือผู้ดำเนินกิจกรรม ส่วนกรณีจ้างผู้รับเหมาภายนอก เจ้าของโครงการก็ยังควรตรวจใบอนุญาตและประกันของผู้รับเหมา ไม่ควรคิดว่าทำสัญญาจ้างแล้วความรับผิดทั้งหมดจะหายไป

ผู้เสียหายอาจเรียกร้องได้หลายรายการ เช่น

ค่ารักษาพยาบาล
ค่าขาดรายได้ระหว่างรักษาตัว
ค่าทุพพลภาพ
ค่าสินไหมกรณีเสียชีวิต
ค่าซ่อมรถ บ้าน หลังคา หรือกระจก
ค่าเสียหายต่อพืชผลและทรัพย์สิน
ค่าเสียประโยชน์จากการใช้ทรัพย์สิน
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี
ประกันบุคคลที่สามของโดรนคุ้มครองอะไร?
ประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอก หรือ Third-Party Liability Insurance มุ่งคุ้มครองความรับผิดตามกฎหมายที่ผู้เอาประกันต้องชำระแก่บุคคลอื่นจากการใช้งานโดรน

ตัวอย่างเช่น โดรนถ่ายภาพตกใส่นักท่องเที่ยว โดรนเกษตรชนหลังคาบ้าน หรือโดรนสำรวจโรงงานตกใส่รถของพนักงาน กรมธรรม์อาจเข้ามาช่วยเรื่องค่าสินไหมและค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดีตามขอบเขตที่กำหนด

แต่ต้องตรวจรายละเอียดสำคัญ ได้แก่

วงเงินความรับผิดต่อบุคคล
วงเงินความเสียหายต่อทรัพย์สิน
วงเงินรวมต่อเหตุและตลอดปี
อาณาเขตการบิน
วัตถุประสงค์การใช้งาน
รุ่นและหมายเลขเครื่อง
ชื่อผู้ควบคุมโดรน
ค่าเสียหายส่วนแรก
เงื่อนไขเกี่ยวกับการขึ้นทะเบียน
เขตห้ามบินและข้อจำกัดเวลา
บางกรมธรรม์อาจรวมค่าทนายไว้ในวงเงิน บางฉบับอาจจ่ายแยกต่างหาก จึงต้องอ่านตารางกรมธรรม์ ไม่ควรดูแค่วงเงินหนึ่งล้านบาทแล้วสรุปว่าคุ้มครองเหมือนกันทั้งหมด

ประกันตัวโดรนต่างจากประกันบุคคลภายนอกอย่างไร?
ประกันบุคคลภายนอกจ่ายความเสียหายของ “คนอื่น” ส่วนประกันตัวโดรนจ่ายความเสียหายของ “เครื่องเรา”

ความคุ้มครองตัวโดรน หรือ Hull Insurance อาจคุ้มครองกรณีตัวเครื่องเสียหายจากการตก ชน พลิกคว่ำ หรืออุบัติเหตุระหว่างปฏิบัติงาน แต่ต้องตรวจว่ารวมกล้อง เซนเซอร์ แบตเตอรี่ รีโมต และอุปกรณ์เสริมหรือไม่

ตัวอย่างเช่น โดรนราคา 150,000 บาท ติดกล้องสำรวจความร้อนราคา 300,000 บาท หากกรมธรรม์ระบุเฉพาะตัวโดรน กล้องอาจไม่ได้รับความคุ้มครอง แม้อุปกรณ์ทั้งสองชิ้นตกพร้อมกัน

ผู้ประกอบการจึงควรแจ้งรายละเอียดอุปกรณ์ทุกชิ้น พร้อมหมายเลขเครื่อง ราคาซื้อ อายุการใช้งาน และมูลค่าทดแทน ไม่ควรรวมเป็นคำกว้าง ๆ ว่า “โดรนหนึ่งชุด”

โดรนหายเพราะบินหลุดสัญญาณ เคลมได้หรือไม่?
ไม่ควรสรุปว่าเคลมได้ทุกกรณี เพราะคำว่า “สูญหาย” กับ “อุบัติเหตุ” อาจถูกนิยามต่างกัน

หากโดรนขาดการเชื่อมต่อ บินหาย และไม่พบซาก บริษัทประกันอาจขอตรวจบันทึกการบิน พิกัดสุดท้าย ประวัติแบตเตอรี่ สภาพอากาศ และหลักฐานการค้นหา บางแผนอาจคุ้มครองการสูญหายจากเหตุที่ระบุ แต่บางแผนคุ้มครองเฉพาะความเสียหายที่มีซากให้ตรวจสอบ

หากโดรนถูกขโมยจากรถหรือสถานที่เก็บ ก็ต้องดูว่ากรมธรรม์โดรนครอบคลุมการโจรกรรมหรือควรใช้ประกันทรัพย์สินฉบับอื่น

โดรนเกษตรมีความเสี่ยงมากกว่าแค่เครื่องตก
โดรนพ่นสารเกษตรอาจทำให้เกิดความเสียหายจากสารเคมีฟุ้งไปยังแปลงข้างเคียง แหล่งน้ำ บ้านพัก หรือบุคคลในพื้นที่

ประกันบุคคลภายนอกทั่วไปอาจไม่ได้คุ้มครองมลพิษ สารเคมี หรือการปนเปื้อนทุกกรณี ผู้ประกอบการต้องตรวจว่าความรับผิดจากสารที่บรรทุกหรือฉีดพ่นได้รับความคุ้มครองหรือถูกยกเว้น

CAAT ระบุขั้นตอนสำหรับการขออนุญาตบินโดรนเกษตร ซึ่งรวมถึงการขึ้นทะเบียนผู้บังคับและตัวโดรน การทำประกันบุคคลที่สามตามน้ำหนักโดรน การจัดทำแบบประเมินความเสี่ยง และการขออนุญาตผ่านระบบที่กำหนด caat.or.th

ดังนั้น เจ้าของสวนที่จ้างผู้รับเหมามาพ่นยา ควรขอเอกสารก่อนเริ่มงาน ไม่ควรตรวจแค่ราคาต่อไร่

ใช้โดรนรับงาน ต้องขึ้นทะเบียนที่ไหน?
การใช้งานโดรนในประเทศไทยอาจเกี่ยวข้องกับทั้ง กสทช. และ CAAT ตามลักษณะของอุปกรณ์และการใช้งาน

ระบบของ กสทช.ระบุว่าการขึ้นทะเบียนผู้บังคับอากาศยานโดรนแบ่งเป็นสองส่วนที่ต้องดำเนินการ และมีช่องทางออนไลน์สำหรับยื่นคำขอเกี่ยวกับโดรนและเครื่องวิทยุคมนาคม หน้าผู้ใช้งานลงทะเบียน

ส่วน CAAT ดูแลด้านการบิน ความปลอดภัย ผู้ควบคุม และการอนุญาตปฏิบัติการ โดยปี 2569 มีการปรับแนวทางสำหรับการบินที่มีความเสี่ยงปานกลางหรือ Specific Category เพิ่มเติมด้วย droneth.or.th

ข้อกำหนดอาจต่างกันตามน้ำหนัก การติดกล้อง พื้นที่บิน ความสูง การบินกลางคืน การบินนอกระยะสายตา และวัตถุประสงค์เชิงพาณิชย์ ผู้ใช้งานควรตรวจประกาศล่าสุดจากหน่วยงานโดยตรงก่อนบินทุกภารกิจ

มีประกันแล้ว แต่บินผิดกฎ ประกันยังจ่ายไหม?
นี่คือจุดที่ผู้ใช้โดรนพลาดบ่อยที่สุด

การมีกรมธรรม์ไม่ได้ลบข้อกำหนดการบิน หากผู้ควบคุมบินในเขตห้ามบิน บินสูงเกินกำหนด บินโดยไม่มีใบอนุญาตที่จำเป็น หรือใช้โดรนผิดประเภทจากที่แจ้ง บริษัทประกันอาจตรวจว่าการฝ่าฝืนนั้นเข้าข้อยกเว้นหรือมีส่วนทำให้เกิดเหตุหรือไม่

ตัวอย่างเช่น กรมธรรม์ระบุการถ่ายภาพอสังหาริมทรัพย์ แต่ผู้เอาประกันนำโดรนไปพ่นสารเคมี หรือแจ้งว่าจะบินในพื้นที่เกษตรแต่ไปบินเหนือผู้ชมในงานคอนเสิร์ต ความเสี่ยงเปลี่ยนจากที่บริษัทประกันเคยพิจารณาอย่างชัดเจน

สาเหตุใดที่ประกันอาจไม่คุ้มครอง?
ข้อยกเว้นแตกต่างกันตามกรมธรรม์ แต่ประเด็นที่ต้องระวัง ได้แก่

จงใจบินเสี่ยงหรือฝ่าฝืนกฎหมาย
ผู้ควบคุมไม่มีคุณสมบัติตามที่กำหนด
บินนอกพื้นที่หรือวัตถุประสงค์ที่แจ้ง
แข่งขันหรือทดลองสมรรถนะโดยไม่ได้แจ้ง
ใช้งานทางทหารหรือกิจกรรมผิดกฎหมาย
เครื่องเสื่อมสภาพหรือขาดการบำรุงรักษา
แบตเตอรี่หมดอายุหรือบวมจากการใช้งาน
ความเสียหายจากสงครามหรือการก่อการร้าย
การสูญหายที่ไม่มีหลักฐานสนับสนุน
ความเสียหายจากสารเคมีหรือมลพิษที่ถูกยกเว้น
ความเสียหายต่อข้อมูล ภาพถ่าย หรือไฟล์งาน
ความเสียหายต่อบุคคลในครอบครัวหรือพนักงานของผู้เอาประกัน
ถ้าโดรนตก ควรทำอะไรทันที?
อันดับแรกต้องหยุดความเสี่ยงและช่วยเหลือผู้บาดเจ็บก่อน จากนั้นจึงเก็บหลักฐานเพื่อปกป้องสิทธิทุกฝ่าย

หยุดใช้งานระบบและกันคนออกจากพื้นที่
โทรขอความช่วยเหลือหากมีผู้บาดเจ็บ
ถ่ายภาพจุดตก ตัวเครื่อง และทรัพย์สินที่เสียหาย
อย่ารีบซ่อมหรือทิ้งชิ้นส่วน
สำรอง Flight Log และพิกัดการบิน
เก็บข้อมูลสภาพอากาศและระดับแบตเตอรี่
ขอชื่อและช่องทางติดต่อพยาน
แจ้งเจ้าหน้าที่ตามความจำเป็น
แจ้งบริษัทประกันหรือนายหน้าทันที
อย่าเพิ่งยอมรับผิดหรือตกลงค่าเสียหายเอง
บันทึกการบินมีความสำคัญมาก เพราะช่วยแสดงความสูง ความเร็ว เส้นทาง สัญญาณ และระดับพลังงานก่อนเกิดเหตุ การลบข้อมูลหรือบินซ้ำหลังเกิดเหตุอาจทำให้ตรวจสอบสาเหตุได้ยากขึ้น

ธุรกิจที่จ้างผู้รับเหมาบินโดรนต้องตรวจอะไร?
ก่อนให้ผู้รับเหมาเข้าพื้นที่ ควรตรวจเอกสารดังนี้

หลักฐานขึ้นทะเบียนตัวโดรน
หลักฐานผู้ควบคุมที่ได้รับอนุญาต
กรมธรรม์ที่ยังไม่หมดอายุ
วงเงินความรับผิดต่อบุคคลภายนอก
รุ่นและหมายเลขโดรนตรงกับกรมธรรม์
วัตถุประสงค์การใช้งานตรงกับงาน
แผนการบินและการประเมินความเสี่ยง
แผนฉุกเฉินเมื่อสัญญาณขาด
หลักฐานการบำรุงรักษา
ข้อตกลงแบ่งความรับผิดในสัญญาจ้าง
อย่ารับเพียงภาพหน้าจอว่า “มีประกันแล้ว” ต้องดูชื่อผู้เอาประกัน ระยะเวลาคุ้มครอง เลขเครื่อง วงเงิน และข้อจำกัดประกอบกัน

คำถามที่พบบ่อย
โดรนตกใส่รถ ประกันรถยนต์ของเจ้าของรถจ่ายไหม?
ถ้ารถมีประกันที่คุ้มครองความเสียหายต่อตัวรถ อาจแจ้งเคลมกับประกันรถก่อนได้ตามเงื่อนไข จากนั้นบริษัทประกันอาจเรียกคืนจากผู้ที่ต้องรับผิด ส่วนผู้ใช้โดรนควรแจ้งประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกของตนทันที

ประกันโดรนคุ้มครองกล้องที่ติดเพิ่มหรือไม่?
ไม่เสมอไป ต้องระบุกล้องและอุปกรณ์เสริมไว้ในรายการทรัพย์สิน พร้อมทุนประกันแยกหรือทุนรวมที่เพียงพอ

โดรนส่วนตัวที่ไม่ได้รับงานต้องมีประกันหรือไม่?
ต้องพิจารณาประเภท น้ำหนัก การติดกล้อง และข้อกำหนดปัจจุบัน แม้ใช้ส่วนตัว ความเสียหายที่เกิดกับบุคคลอื่นก็ยังทำให้เจ้าของหรือผู้ควบคุมต้องรับผิดได้

ลูกจ้างทำโดรนบริษัทตก ใครเป็นคนเคลม?
ควรแจ้งกรมธรรม์ของบริษัทหรือผู้เป็นเจ้าของโดรน โดยตรวจว่าชื่อผู้ควบคุมและการใช้งานในฐานะลูกจ้างอยู่ในความคุ้มครองหรือไม่

สรุป
โดรนสร้างโอกาสใหม่ให้ธุรกิจ แต่ความเสียหายไม่ได้มีเพียงค่าซ่อมเครื่อง หากโดรนตกใส่คนหรือทรัพย์สิน ค่าเสียหายอาจสูงกว่าราคาโดรนหลายเท่า

ผู้ใช้งานจึงต้องแยกให้ชัดว่า ประกันบุคคลภายนอกคุ้มครองความรับผิดต่อผู้อื่น ส่วนประกันตัวโดรนคุ้มครองเครื่องและอุปกรณ์ของเรา การมีอย่างหนึ่งไม่ได้แปลว่ามีอีกอย่างหนึ่งด้วย

หัวใจสำคัญคือขึ้นทะเบียนให้ถูก บินตามขอบเขต ตรวจสภาพเครื่อง เก็บบันทึกการบิน และทำประกันให้ตรงกับงานจริง เพราะเทคโนโลยีที่บินได้สูง ต้องมีความรับผิดชอบที่สูงตามไปด้วย

หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำรับรองผลการจ่ายสินไหมหรือคำวินิจฉัยทางกฎหมาย ต้องตรวจข้อกำหนดของหน่วยงานและเงื่อนไขกรมธรรม์ล่าสุดก่อนใช้งานจริง
ปรึกษาประกันโดรนสำหรับบุคคลและธุรกิจ
ต้องการตรวจสอบประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอก ประกันตัวโดรน หรือประกันสำหรับโดรนเกษตรและงานสำรวจ ติดต่อทีม Srikrung Mentor

คุณบอย: 080-295-6052
คุณปูเป้: 080-295-1830
LINE: @Srikrungmentor
Facebook: ศรีกรุงปทุมธานี
เว็บไซต์: www.srikrungmentor.com